Cà Chớn
中国
Hùng là một trong hơn 300.000 người thuộc nhóm MSM (quan hệ đồng tính nam) tại Việt Nam. Thống kê của Bộ Y tế, tỷ lệ nhiễm HIV ở nhóm này tăng từ gần 4% (năm 2011) lên gấp hơn ba lần vào năm 2022, vượt qua nhóm tiêm chích ma túy và mại dâm. Tại một số địa phương, 60-80% người mới nhiễm là MSM. Trong số 10.219 trường hợp nhiễm HIV mới phát hiện năm 2023, 84,5% là nam giới, từ 16 đến 29 tuổi (47,3%), và chủ yếu lây qua quan hệ tình dục không an toàn (75,1%).
"Kết quả ước tính và dự báo những ca nhiễm mới, cho thấy MSM là nhóm nguy cơ chính của dịch HIV tại Việt Nam", PGS.TS.BS Phan Thị Thu Hương, Cục trưởng Phòng, chống HIV/AIDS, Bộ Y tế, nói.
Nhiều bạn tình, quan hệ tình dục không an toàn, sử dụng chất kích thích, thiếu kiến thức... là nguyên nhân gia tăng tỷ lệ nhiễm HIV ở nhóm này. Theo Cục phòng chống HIV/AIDS, tỷ lệ lây qua đường tình dục hiện cao nhất, tăng từ 68,2% năm 2019 lên 75,1% năm 2023.
Đặc điểm quan hệ tình dục nhóm, có nhiều bạn tình cùng lúc là nguyên nhân khiến tỷ lệ nhiễm ở MSM tăng, theo PGS.TS.BS Đỗ Văn Dũng, nguyên trưởng khoa Y tế công cộng, ĐH Y dược TP HCM.
Mạng xã hội phát triển với các hội nhóm dành riêng cho người có nhu cầu quan hệ tình dục đồng giới nở rộ, khiến họ dễ dàng tìm kiếm và tiếp xúc với nhiều bạn tình hơn. Trong khi đó, quan hệ qua đường hậu môn dễ lây nhiễm bệnh. Lý do là niêm mạc ở trực tràng, hậu môn mỏng, không tiết ra chất bôi trơn nên dễ bị tổn thương và bị virus xâm nhập hơn so với niêm mạc âm đạo.
Bà Lưu Thị Thanh Ngoan, người có 20 năm kinh nghiệm làm công tác tình nguyện hỗ trợ người nhiễm HIV, cho biết nhóm MSM thường không biết rõ về bạn tình của mình, nhất là tình trạng sức khỏe. Có người mang nhiều nguy cơ chồng chéo, như tiêm chích ma túy, quan hệ với cả nam và nữ, thường xuyên thay đổi bạn tình, mắc kèm các bệnh truyền nhiễm khác..., nên tỷ lệ lây nhiễm HIV càng cao.
Ngoài ra, hiểu nhầm về hiệu quả điều trị dự phòng phơi nhiễm (PrEP) cũng được cho là một nguyên nhân khiến HIV tăng trong nhóm MSM. Phương pháp PrEP là những người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ cao được dự phòng lây bằng cách uống mỗi ngày một viên thuốc. Tuy nhiên bà Ngoan cho rằng những người nhóm nguy cơ uống thuốc dự phòng không đầy đủ, đúng cách.
"Nhiều người mắc bệnh do không dùng bao cao su khi quan hệ, bởi nghĩ rằng đã điều trị dự phòng phơi nhiễm", bà Ngoan nói. Trong khi đó, nhóm ma túy, mại dâm giảm tỷ lệ mắc bệnh có thể do ngày càng biết cách phòng ngừa, bảo vệ bản thân, chú trọng uống thuốc dự phòng.
"Kết quả ước tính và dự báo những ca nhiễm mới, cho thấy MSM là nhóm nguy cơ chính của dịch HIV tại Việt Nam", PGS.TS.BS Phan Thị Thu Hương, Cục trưởng Phòng, chống HIV/AIDS, Bộ Y tế, nói.
Nhiều bạn tình, quan hệ tình dục không an toàn, sử dụng chất kích thích, thiếu kiến thức... là nguyên nhân gia tăng tỷ lệ nhiễm HIV ở nhóm này. Theo Cục phòng chống HIV/AIDS, tỷ lệ lây qua đường tình dục hiện cao nhất, tăng từ 68,2% năm 2019 lên 75,1% năm 2023.
Đặc điểm quan hệ tình dục nhóm, có nhiều bạn tình cùng lúc là nguyên nhân khiến tỷ lệ nhiễm ở MSM tăng, theo PGS.TS.BS Đỗ Văn Dũng, nguyên trưởng khoa Y tế công cộng, ĐH Y dược TP HCM.
Mạng xã hội phát triển với các hội nhóm dành riêng cho người có nhu cầu quan hệ tình dục đồng giới nở rộ, khiến họ dễ dàng tìm kiếm và tiếp xúc với nhiều bạn tình hơn. Trong khi đó, quan hệ qua đường hậu môn dễ lây nhiễm bệnh. Lý do là niêm mạc ở trực tràng, hậu môn mỏng, không tiết ra chất bôi trơn nên dễ bị tổn thương và bị virus xâm nhập hơn so với niêm mạc âm đạo.
Bà Lưu Thị Thanh Ngoan, người có 20 năm kinh nghiệm làm công tác tình nguyện hỗ trợ người nhiễm HIV, cho biết nhóm MSM thường không biết rõ về bạn tình của mình, nhất là tình trạng sức khỏe. Có người mang nhiều nguy cơ chồng chéo, như tiêm chích ma túy, quan hệ với cả nam và nữ, thường xuyên thay đổi bạn tình, mắc kèm các bệnh truyền nhiễm khác..., nên tỷ lệ lây nhiễm HIV càng cao.
Ngoài ra, hiểu nhầm về hiệu quả điều trị dự phòng phơi nhiễm (PrEP) cũng được cho là một nguyên nhân khiến HIV tăng trong nhóm MSM. Phương pháp PrEP là những người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ cao được dự phòng lây bằng cách uống mỗi ngày một viên thuốc. Tuy nhiên bà Ngoan cho rằng những người nhóm nguy cơ uống thuốc dự phòng không đầy đủ, đúng cách.
"Nhiều người mắc bệnh do không dùng bao cao su khi quan hệ, bởi nghĩ rằng đã điều trị dự phòng phơi nhiễm", bà Ngoan nói. Trong khi đó, nhóm ma túy, mại dâm giảm tỷ lệ mắc bệnh có thể do ngày càng biết cách phòng ngừa, bảo vệ bản thân, chú trọng uống thuốc dự phòng.